Bakterilerin Genel Özellikleri

Bakterileriler

Bakterilerin varlığı, ilk kez 17.yüzyılda saptanmış, ancak çeşitleri ve özellikleri 19.yüzyılın sonlarında anlaşılmıştır. Bakteriler; toprak, hava, su, canlı vücudu, ölmüş bitki ve hayvan gibi her ortama uyum sağlamış en yaygın canlılardır. Buzullar içinde bakteriler bulunur. Bakteriler en küçük ve en ilkel hücre yapısına sahip canlılardır. Bakterilerin çoğu, insan ve diğer canlılar için zararlı oldu halde bazıları yaralıdır. Örneğin; bağırsaklarımızdaki bakteriler B ve K vitaminlerini üretir.

 

Bakteriler, ışık mikroskobunda farklı şekillerde, tek tek veya gruplar halinde görülür. Bakterilerin boyutları 1-10 arasında değişir. Bakteri hücresinin en dışında karbonhidrat, yağ ve proteinlerden oluşan, karmaşık bir yapıda hücre çeperi bulunur. Çeper mumsu bir yapıdadır. Hücrenin korunması ve belli bir şekilde olmasını sağlar.   Hücre çeperinin altında, ökaryot hücrelerde olduğu gibi hücre zarı vardır. Bakterilerde aktif hareket sağlayan kamçılar bulunur. Kamçı, bakterinin bir kenarındaki tek veya demet halinde olan uzun uzantılarıdır.

 

Bakteri hücresinin içindeki sitoplazmanın %90'ı sudur. Bakterilerde çekirdek bulunmaz ama serbest halde DNA yönetici molekül bulunur.Çekirdek alanı içindeki, nükleotid denen yapı yani çekirdekçik ökaryot hücrelerdeki kromozom işlevine sahip kısmıdır. Bakterilerde mezozom tilakoit denilen zar kıvrımları ve bol miktarda ribozom vardır. Ribozomlar tek tek veya poliribozom (polizom) denilen gruplar halinde bulunur. Bakterilerin sitoplazmalarında dağınık olarak protein, glikojen ve yağ tanecikleri vardır. Bakterilerde hayatsal olayların gerçekleşmesini sağlayan enzimler sitoplazmaya dağılmış haldedir.Solunum enzimlerinin bir kısmı sitoplazmalarında, bir kısmı da hücre zarının iç yüzeyine dağılmış olarak bulunur.

 

Bazı bakterilerin en dışında ayrıca kapsül bulunur.Kapsül, çoğunlukla karbonhidratlardan oluşmuş yapılardır. Kapsül, yapışkan ve hücreyi koruyucu özelliktedir.Kapsüllü bakterilerin çoğunluğu hastalık yapıcıdır. Örneğin zatüre hastalığı yapan "Kapsüllü Pnömokok"denilen gibi. Kapsüllü bakteriler olumsuz ortam koşullarında daha dayanıklıdır.

 

Bakterilerin ömürleri kısadır.Yiyeceklerde içeceklerde,eşyalarda, toz parçacıklarında, su damlacıklarında bulunur ve nedenle bir yerden bir yere kolayca taşınır.Ayrıca bakteriler bölünerek ürerler. Ortam koşullarıbölünmeye uygun olmadığı durumlarda kavuşma (konjukasyon) yoluyla eşeyli üreme yaparlar.Bu yolla ,ortama daha iyi uyum sağlayabilen bakteriler oluşabilir.Bakteriler çok olumsuz koşularda endospor oluşturarak uzun süre yapılarını koruyabilir.Koşullar uygun duruma döndüğünde endospor gelişerek tekrar yeniden bakteriye dönüşür.

Mikroplarla savaşan, kanımızdaki asker hücrelerin ürettikleri antikor adını verdiğimiz silahlar bakterilerin zarını parçalamak üzere harekete geçtiğinde, bizim çok basit(!) gördüğümüz bu minik yaratıklar derhal birbirlerine haber göndererek kendilerince tedbir almaya yönelirler.

 

Çok çeşitli şekillere hastalık yapma özelliğine sahip bakterilere karşı geliştirilecek antibiyotiklerin, daha tesirli olması için, bakterilerin, haberleşme yollarını bozması, hastalıklarla mücadelede yeni bir strateji olabilir.

 

 

Bakterilerin sebep olduğu hastalıklara bakteriyel hastalıklar denir. Bakteriyel hastalıklardan bazıları şunlardır;

1. Üst Solunum Yolları Enfeksiyonları
2. Kolera
3. Verem
4. Tifo
5. Tifüs
6. Cüzzam ...
 
NOT : Bu yazı tarafımca hazırlanmıştır.

Yorum Yaz